Inloggen

De man die de Olympische Spelen naar Hilversum haalde.

    André Rodenburg
    • iedereen (publiek zichtbaar)
    Door André Rodenburg in de groep Ambtenarengeschiedenis! 1006 dagen geleden Reacties (8)

    P.J. van Lookeren Campagne (directeur van het Gemeentelijk Sportpark in Hilversum) zorgde ervoor dat de hippische onderdelen van de Olympische Spelen in 1928 in het Gooi konden plaatsvinden.

    Reacties

    Volgorde van reacties: Aantal: Automatisch laden:
      • André Rodenburg
        André Rodenburg 991 dagen geleden

        P.J. (Peter Jan) van Lookeren Campagne
        geboren: Delft, 12 december 1883
        overleden: Amsterdam, 18 december 1947
        functie: directeur Gemeentelijk  Sportpark Hilversum; commissaris Hilversums Bankierskantoor

        De man die de Olympische Spelen naar Hilversum haalde.

        Het initiatief om de Olympische Spelen in 1928 naar Nederland te halen ligt bij het NOC en de sportbonden. Zij overtuigen Baron de Coubertin om de olympiade naar Amsterdam te brengen. De regering wil wel meewerken, maar de gereformeerden in de Tweede Kamer houden een subsidie van een miljoen gulden tegen aangezien het hier om ‘van oorsprong heidensche feesten’ gaat die bovendien de zondagsrust dreigen te verstoren. Het Rijk beperkt zich tot het vrijstellen van enkele legerofficieren, zoals George van Rossum, die als secretaris van het organisatiecomité fungeert. De middelen voor de organisatie worden gehaald uit inzamelingen en opcenten bij sportwedstrijden.

        De hoofdstad neemt de ontvangst van de deelnemers en toeschouwers op zich. Men kan zich niet meten met Parijs, dat in 1924 over honderdduizend hotelkamers beschikt om de toeloop op te vangen. De gemeente Amsterdam spiegelt zich liever aan Stockholm of Antwerpen. De raad besluit tot de bouw van een nieuw stadion met tijdelijke faciliteiten waaronder een zwembad, maar er komt geen Olympisch Dorp. Sporters worden gehuisvest in schoolgebouwen of op schepen aan de IJ-oever. Bij het kantoor van de Huurcommissie kunnen Amsterdammers zich aanmelden die logies bieden voor reporters en supporters. Een onbekende ambtenaar bedenkt het blauwe bord met een witte P om de automobielen te geleiden.

        Tijdens de opening van de spelen  door Prins Hendrik op 28 juli 1928 wordt voor het eerst de Olympische Vlam ontstoken – door een beambte van het G.E.B.. Het IOC wenst dat de wedstrijden zo veel mogelijk op één locatie plaatsvinden. Dat lukt voor de meeste sporten. In Sloten wordt geroeid en op de Zuiderzee gezeild. De wegrace bij het wielrennen voert van Amsterdam naar Scheveningen en terug. De veldwachters in de tussengelegen dorpen worden ervan weerhouden de rijwielplaatjes van de deelnemers te controleren, zoals de Nederlandse renners bij hun training overkomt.

        De paardensport op de Spelen vindt plaats in Hilversum. Dat is de verdienste van de directeur van het Gemeentelijk Sportpark, P.J. van Lookeren Campagne. Sinds zijn aanstelling in 1923 heeft hij succesvol gelobbyd, bijvoorbeeld door uitjes[1] naar het Gooi voor de Nederlandsche Vereeniging van Journalisten te organiseren en – naast draverijen met paarden – ook de beslissingswedstrijden van de nationale honkbal- en voetbalcompetities naar Hilversum te halen. De toeschouwers kunnen plaatsnemen op een door Dudok ontworpen houten tribune.

        In april 1926 stelt de bedrijfsarts de ‘overwerkte’ Van Lookeren op non-actief en hij krijgt eervol ontslag van BenW. In werkelijkheid heeft hij een conflict met de nieuwe CH-wethouder Van Dillewijn die hem wel de exploitatieverliezen van het Sportpark aanrekent, maar niet de Vermakelijkheidsbelasting die de gemeente int. Hij weigert Van Lookeren een nieuwe, meerjarige aanstelling te verlenen en benoemt achter diens rug een nieuwe directeur, Dekker.

        Van Lookeren wordt secretaris van het ‘Hippisch Huisvestingscomité’, dat dreigt de paardensport naar Bussum te verplaatsen.  Als het Hilversumse SDAP-raadslid David Lopes Dias – die Van Lookeren steeds heeft verdedigd – in 1927 zelf wethouder wordt, komt verzoening tot stand. Uiteindelijk vindt het Olympisch concours hippique van 7-11 augustus 1928 toch plaats in Hilversum, vaak in verschrikkelijke regenbuien, onder het toeziend oog van de gehele Nederlandse Koninklijke Familie en een delegatie van het Zweedse koningshuis.

        Er zijn zo’n 200 paarden met hun ruiters en oppassers bij de verschillende onderdelen van de moderne vijfkamp – dressuur, cross country, steeplechase, pistoolschieten, veldloop – ingeschreven. De deelnemers zijn hoofdzakelijk militaire officieren: zo staat de Amerikaanse delegatie onder leiding van generaal MacArthur. Zij kunnen logeren in de vele hotels en pensions die het Gooi telt. Van Lookeren ziet er persoonlijk op toe dat hun paarden per trein worden aangevoerd, te Hilversum in boxen ondergebracht en na de spelen weer netjes in Amsterdam afgeleverd. Hij wordt ridder in de orde van Oranje-Nassau en verder beloond met onderscheidingen uit Oostenrijk en Zweden.

        Over opleiding en voorafgaande carrière van Peter-Jan van Lookeren Campagne is weinig bekend, hij is in 1883 geboren in Delft, bij zijn huwelijk in 1912 te ’s-Gravenhage is zijn beroep ‘koopman’. Uit kranten blijkt dat hij enige politieke ambities heeft gehad. Zo stelde hij zich tevergeefs kandidaat als burgemeester van Hilversum en voor Provinciale Staten van Noord-Holland op de ‘Neutrale Lijst’. Hij wordt door tijdgenoten omschreven als ‘uitstekend organisator’, ‘de ziel’ van de comités waarvan hij deel uitmaakt en soms als ‘hyperactief’ en ‘overijverig’. Maar de ruiterspelen van 1928 zijn ongetwijfeld zijn  finest hour geweest.

         

        Literatuur:

        Paul Arnoldussen: Amsterdam 1928, De Spelen in Nederland.
        Uitgave: De Bezige Bij, 2008. ISBN 9789060057551

        Bert Hiddema; De Olympische Spelen Amsterdam 1928; met foto's van Spaarnestad Photo;
        Uitgave: AmstelSport, 2008. ISBN 978-90-482-0013-9.

        Ad Bakker (bew. van Piet de Rooy en Emma Los); De canon van Amsterdam. Voor nieuwe Amsterdammers. Uitgave: Boom, 2008.  ISBN: 9789085067030

        C.M. Abrahamse en A. van der Schuyt; Hilversum, het Olympisch Dorp van 1928. Verschenen in Eigen Perk, Hilversums Historisch Tijdschrift 1996/3. 

        Documentaire: Andere Tijden Sport

        Foto’s: Bron: Oneindig Noord-Holland (www.onh.nl).

        Gemeenteambtenaar ontsteekt Olympisch vuur 1928.

        Olympische Ruiterspelen in het Hilversumse Sportpark.

        PM: is dit (de man met afgenomen hoed) Van Lookeren met koningin en prinses tijdens de Spelen, of is het zijn opvolger Dekker? Zie ook: polygoonjournaal met filmbeeld van Van Lookeren in 1923.


        [1] Zo een uitje bestond voornamelijk uit rondrijden in oude auto’s gevolgd door eten met lange toespraken en dikke sigaren. Fidel Castro zou het heerlijk hebben gevonden.

         

        • Davied van Berlo
          Davied van Berlo 996 dagen geleden

          Mmm, is Van Rossem ambtenaar of meer een sportbestuurder die ooit ambtenaar was ... ik twijfel of hier een voldoende goed portret in zit. Iemand andere argumenten?

          • André Rodenburg
            André Rodenburg 997 dagen geleden

            Een andere naam in dit verband is die van George van Rossem. Hij was als militair officier vrijgesteld om de OS te helpen organiseren. Hij deed dat vooral als sportbestuurder (van de Schermbond) zoals de wedstrijddelen alle door de betreffende Nederlandse bonden zijn georgsniseerd. De logistiek eromheen (verblijf, vervoer) is vooral door gemeentelijke ambtenaren van Amsterdam en andere gemeenten geregeld, nadat het kabinet met een verzoek om steun voor de OS in de Kamer bakzeil had gehaald.

            zie: http://www.olympischsporterfgoed.nl/cms/showpage.aspx?id=12847 

            http://www.sportgeschiedenis.nl/2012/05/09/het-nederlands-olympisch-comite-in-de-tweede-wereldoorlog.aspx 

            • Davied van Berlo
              Davied van Berlo 997 dagen geleden

              Prima, voorstellen welkom. Ik bedoelde echter voor de Olympische Spelen. Heb je daar andere personen voor gevonden of alleen die man in Hilversum?

              • André Rodenburg
                André Rodenburg 998 dagen geleden

                hoi Davied: ik was vorige week op cursus en kon daardoor geen nieuwe bijdragen leveren. Ik wil nog wel een poging doen mbt Algemeen Kiesrecht, maar dan eerst een aansprekende ambtelijke persoon daarbij vinden.

                 

                • Davied van Berlo
                  Davied van Berlo 1005 dagen geleden

                  André, je had nog enkele andere voorstellen, toch? Ben je nog bezig met je onderzoek of heb je al een voorkeur?

                   

                Reageren is alleen mogelijk voor aangemelde gebruikers